Oversluiten bijna over en sluiten (maart 2001)
Ex-werknemer Jan Doefjes stelt zijn ex-werkgever, het elektrotechnische bedrijf Smit, aansprakelijk voor de gevolgen van het oplopen van de beroepsziekte mesothelioom. Doefjes stelt dat hij deze ziekte heeft opgelopen gedurende de jaren dat hij voor Smit heeft gewerkt. Smit wijst zelf, zonder raadpleging van zijn tussenpersoon Bas Bongers, aansprakelijkheid van de hand. Dan is het enige maanden stil. Op een dag ontvangt Smit van Doefjes een dagvaarding om voor de kantonrechter te verschijnen.
Met die dagvaarding meldt Smit zich geschrokken bij Bas Bongers. Deze zorgt ervoor dat de schade onverwijld wordt gemeld bij aansprakelijkheidsverzekeraar Nieuw, waar Smit een half jaar eerder een AVB heeft afgesloten. Daarvoor was Smit jarenlang verzekerd bij verzekeraar Oud. Voorafgaand aan het afsluiten van die nieuwe polis werd een aanvraagformulier door Smit ingevuld en ondertekend. Eén van de vragen op het aanvraagformulier informeerde naar het gebruik van gevaarlijke stoffen in het verleden. Deze vraag werd door Smit ontkennend beantwoord.
De verzekeraar Nieuw wijst dekking af omdat de ziekte van Jan is ontstaan vóór de ingangsdatum van de polis. Tussenpersoon Bongers meldt de zaak alsnog aan bij verzekeraar Oud. Maar ook deze verzekeraar wijst af. Dit op grond van het feit dat het uitlooprisico niet was verzekerd.
Smit ziet zich genoodzaakt advocaat Redder in de arm te nemen om zijn zaak bij de kantonrechter te verdedigen. Redder voert adequaat verweer, maar helaas zonder resultaat. Smit wordt veroordeeld tot het betalen van ƒ 225.000,-- aan zijn ex-werknemer. Redder schrijft beide verzekeraars nog eens aan met het verzoek hun afwijzende standpunten in overleg met elkaar te herzien. Daarnaast wordt tussenpersoon Bongers aansprakelijk gesteld voor het ontbreken van een uitloopdekking, dan wel het ontbreken van een deugdelijke inloopdekking.
Bas Bongers meldt de zaak bij de BAVAM ter verdere afhandeling. Op grond van de polisvoorwaarden van verzekeraar Oud blijkt uiteindelijk toch dekking te bestaan voor de claim afkomstig van Doefjes. Daarmee is het probleem echter niet opgelost. Immers, bij nieuwe claims die verband houden met zaken uit het verleden, zal wéér discussie over het ontbreken van dekking ontstaan. Ook wil verzekeraar Oud niet de kosten voldoen die zijn verbonden aan de inschakeling van Redder, omdat dit niet is gebeurd met haar instemming. Ook stelt Oud dat de zaak veel te laat is gemeld. Al bij de eerste brief had melding moeten plaatsvinden en niet pas op het moment van de dagvaarding.
Bas Bongers wordt naast het feit dat goede uitloop- of inloopdekking ontbreekt ook nog eens verweten dat de kosten van Redder niet worden vergoed. Maar de BAVAM oordeelt dat aansprakelijkheid van Bongers niet kan worden geaccepteerd en wel op grond van het feit dat Bongers bij het oversluiten wel degelijk heeft stilgestaan bij uitloop- en inlooprisico’s. Aanvankelijk heeft verzekeraar Nieuw een offerte uitgebracht zonder inloopdekking. Bas Bongers heeft daarentegen namens Smit bezwaar gemaakt, hetgeen resulteerde in een offerte met een inloopdekking voor een periode van twee jaar. Achteraf bleek deze periode weliswaar tekort, maar daarvoor treft Bongers geen enkele blaam. Het is namelijk Smit geweest die bij het afsluiten van de verzekering heeft verklaard dat in het verleden niet met gevaarlijke stoffen was gewerkt. Zowel Nieuw als Bongers konden en mochten op de juistheid van de mededeling vertrouwen en konden ermee volstaan een beperkte inloopdekking te bedingen respectievelijk te bieden.
Ook voor de niet verhaalbare kosten van Redder is Bongers niet aansprakelijk, omdat de te late melding hem niet kan worden verweten. Het is Smit geweest die pas na het uitbrengen van de dagvaarding de zaak kwam melden.
De conclusie is dat oversluiten niet zonder risico is. Het is noodzakelijk uitgebreid stil te staan bij de aard van de bedrijfsvoering van de klant met het oog op het krijgen van een adequate inloopdekking. Is er in het verleden met gevaarlijke stoffen gewerkt, dan is het beter niet over te sluiten, tenzij het uitlooprisico op aanvaarbare wijze wordt afgedekt.
Mr. Erna Dijkers BAVAM